Jak skutecznie wspierać dzieci migrujące bez opieki?

Grafika z logotypami projektu Gajd i Unii Europejskiej (z dopiskiem "Dofinansowane przez Unię Europejską") na tle obrazka z odciśniętymi dłońmi w różnych kolorach.

Nowy raport opracowany w ramach projektu GUIDE, którego celem jest wzmocnienie systemu ochrony dzieci bez opieki w Bułgarii, Grecji, we Włoszech, Polsce i na Słowacji, przedstawia najważniejsze wnioski dotyczące tego, czego opiekunowie potrzebują, aby skutecznie wykonywać swoją pracę, jakie przeszkody nadal napotykają oraz jakie działania mogą wzmocnić wsparcie udzielane dzieciom bez opieki.

W przeciwieństwie do wielu publikacji, które koncentrują się wyłącznie na regulacjach politycznych lub rezultatach szkoleń, raport stawia w centrum uwagi doświadczenia opiekunów oraz specjalistów z obszaru ochrony dzieci. Opiera się na efektach wielomiesięcznych działań prowadzonych w pięciu krajach europejskich i wskazuje praktyczne rozwiązania codziennych problemów – emocjonalnych, organizacyjnych i systemowych.

Raport identyfikuje powtarzające się obszary wymagające szczególnej uwagi, takie jak:

  • budowanie zaufania dzieci, 
  • praca z dziećmi doświadczającymi traumy, 
  • wspieranie dzieci, by uczestniczyły w podejmowaniu decyzji, 
  • współpraca między różnymi służbami i instytucjami, 
  • zapobieganie wypaleniu zawodowemu, 
  • zapewnienie dzieciom z niepełnosprawnościami wsparcia, które jest dostępne, włączające i dostosowane do ich potrzeb. 

Opiekunowie potrzebują szerokiego zakresu kompetencji, wykraczających poza znajomość przepisów prawa. Powinni rozumieć prawa dziecka, procesy migracyjne, zasady włączania osób z niepełnosprawnościami, standardy ochrony dzieci, zarządzanie poszczególnymi przypadkami, skuteczną komunikację oraz sposoby współpracy z innymi służbami i instytucjami.

Nawet najlepiej przygotowani specjaliści potrzebują przestrzeni do wymiany doświadczeń, wspólnej refleksji nad trudnymi sytuacjami i uczenia się od siebie nawzajem. Wyniki projektu pokazują, że tworzenie miejsc wzajemnego wsparcia – takich jak kręgi wzajemnego wsparcia GUIDE (moderowane spotkania opiekunów i specjalistów stanowiące bezpieczną przestrzeń do wymiany doświadczeń) – wzmacnia odporność zawodową opiekunów, a w konsekwencji podnosi jakość opieki świadczonej dzieciom.

Wspieranie dzieci z niepełnosprawnościami i trudnościami rozwojowymi powinno być integralnym elementem praktyki opiekuńczej, a nie odrębnym zagadnieniem. Wymaga to lepszej współpracy między systemami ochrony dzieci, wsparcia osób z niepełnosprawnościami, edukacji, ochrony zdrowia oraz pomocy społecznej.

Skuteczna opieka nad dziećmi bez opieki jest efektem skoordynowanego działania systemów, wspierających organizacji, świadomych polityk oraz społeczności złożonej z praktyków. To umożliwia specjalistom skuteczną ochronę dzieci, reprezentowanie ich interesów oraz zapewnianie im realnego i adekwatnego wsparcia.

Cała publikacja jest dostępna w języku angielskim, a także w językach: bułgarskim, greckim, włoskim, polskim, słowackim i ukraińskim.


Projekt GUIDE finansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Funduszu Azylu, Migracji i Integracji.

GUIDE: Wsparcie opiekunów dzieci bez opieki (101141170). Projekt finansowany przez Unię Europejską. Przedstawione poglądy i opinie są wyłącznie poglądami autora (autorów) i nie muszą odzwierciedlać poglądów Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Ani Unia Europejska, ani instytucja przyznająca dofinansowanie nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

PROJEKT REALIZUJĄ: EASPD (lider) – Belgia; FUNDACJA IMAGO– Polska; CESIE ETS – Włochy; IASIS – Grecja; TENENET – Słowacja; SAVE THE CHILDREN – Polska; NNC – Bułgaria; EUROCHILD – Belgia.

#GUIDEforGUARDIANS